Dla kogo jest program
Program jest bezpłatny i finansowany przez NFZ. Jego celem jest wykrycie raka płuca na wczesnym etapie, gdy szanse na całkowite wyleczenie są największe, a tym samym zmniejszenie śmiertelności z powodu tego nowotworu.
Jeśli paliłeś/paliłaś papierosy przez wiele lat, zgłoś się do programu przesiewowego raka płuca za pomocą niskodawkowej tomografii komputerowej (NDTK). Przed podjęciem decyzji zapoznaj się z korzyściami i działaniami ubocznymi skriningu.
Z programu możesz skorzystać, jeśli:
Masz 55–74 lata
- palisz lub paliłeś/aś co najmniej 20 paczkolat (np. paczka dziennie przez 20 lat lub 2 paczki dziennie przez 10 lat),
- a jeśli rzuciłeś/aś palenie, to nie więcej niż 15 lat temu.
Masz 50–54 lata, spełniasz powyższe kryterium palenia, a dodatkowo występuje u Ciebie co najmniej jeden czynnik ryzyka:
- z uwagi na wykonywany zawód byłeś/aś przez co najmniej 2 lata narażony/a na działanie krzemionki, berylu, niklu, chromu, kadmu, azbestu, związków arsenu, spalin silników diesla, dymu ze spalania węgla kamiennego, sadzy (np. hutnicy, pracownicy przemysłu elektronicznego i elektrowni oraz górnicy)
- byłeś/aś narażony/a na radon
- chorowałeś/aś na chłoniaka, raka głowy i szyi, raka pęcherza moczowego, nerki lub przełyku
- ktoś z Twojej bezpośredniej rodziny (pierwszego stopnia – rodzic, rodzeństwo, dziecko) miał raka płuca
- chorujesz na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP)
Policz swoje paczkolata
Paczkolata to miara tego, jak długo i jak intensywnie ktoś palił papierosy. Jeden paczkorok to wypalanie jednej paczki (20 papierosów) dziennie przez rok.
Paczkolata = (papierosy dziennie ÷ 20) × lata palenia
Przykład: 20 papierosów dziennie przez 30 lat to 30 paczkolat. Wynik ma charakter orientacyjny. Do programu kwalifikuje się palenie co najmniej 20 paczkolat.
Z programu nie możesz skorzystać, jeśli:
- masz rozpoznanego raka płuca lub inny nowotwór z zajęciem układu oddechowego albo jesteś w okresie 5-letniej obserwacji po zakończeniu jego leczenia
- miałeś/aś tomografię komputerową klatki piersiowej w ciągu ostatnich 12 miesięcy poprzedzających planowane badanie NDTK
- masz przeciwwskazania do wykonania badania NDTK (np. Twój stan ogólny uniemożliwia wykonanie procedur diagnostycznych)
- masz objawy, takie jak krwioplucie, chrypka, niezamierzona utrata masy ciała lub kaszel trwający dłużej niż 8 tygodni – w takiej sytuacji zgłoś się do lekarza rodzinnego.
Korzyści dla Ciebie:
- Program jest realizowany w ramach profilaktycznych świadczeń gwarantowanych NFZ – nic nie zapłacisz za wizyty i badanie, jeśli zostaniesz zakwalifikowany/a do programu. Nie potrzebujesz skierowania.
- Program obejmuje wizytę kwalifikującą, badanie NDTK, wizytę wynikową oraz kolejne badania kontrolne NDTK.
- Przed badaniem nie musisz być na czczo ani wykonywać badań krwi.
- Wyniki badania omówisz z lekarzem specjalistą w ramach bezpłatnej wizyty.
- Otrzymasz standaryzowany opis badania obejmujący płuca, śródpiersie, serce i naczynia wieńcowe, ze szczególnym uwzględnieniem guzków płuca, które mogą odpowiadać wczesnemu rakowi płuca.
- Otrzymasz porady antytytoniowe.
- Badanie jest bezpieczne – dawka promieniowania w NDTK jest znacznie niższa niż przy standardowej tomografii klatki piersiowej, przy zachowaniu wysokiej jakości obrazu.
Pamiętaj – najlepszym sposobem, aby zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka płuca, jest zaprzestanie palenia.
Więcej niż 8 na 10 przypadków raka płuca jest spowodowanych paleniem tytoniu. Skrining raka płuca nie zastępuje rzucenia palenia.
Jeśli palisz, zgłoś się do poradni antynikotynowej.